Yemek & İçecek · Metin 2
Why Is Turkish Tea Served in Small Glasses?
Türk çayı neden ince belli bardakta?
Küçük bardak, koyu kırmızı renk, çaydanlık ve kaşığı bardağın üstüne koyma âdeti: Türk çayının küçük ama anlamlı ayrıntıları.
Level 1 · Başlangıç · A1–A2
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
In Türkiye, people drink tea : at breakfast, at work and with friends in the evening. But Turkish tea doesn't come in a big cup. It comes in a small with a special .
Türkiye'de insanlar bütün gün çay içer: kahvaltıda, işte ve akşamları arkadaşlarla. Ama Türk çayı büyük bir fincanda gelmez. Özel şekilli, küçük bir bardakta gelir.
Why a small glass? First, the tea stays . You drink it , before it gets cold. Then you have a new, glass.
Neden küçük bir bardak? Birincisi, çay sıcak kalır. Soğumadan çabucak içersin. Sonra yeni, taze bir bardak alırsın.
Second, you can see the of the tea. Many people like a dark red colour. They call it “rabbit's blood”!
İkincisi, çayın rengini görebilirsin. Pek çok insan koyu kırmızı bir rengi sever. Buna “tavşan kanı” derler!
When a comes to your home, you always offer tea. One glass is never enough. Two, three, four… Nobody counts!
Evine bir misafir geldiğinde ona mutlaka çay ikram edersin. Bir bardak asla yetmez. İki, üç, dört… Kimse saymaz!
Gramer ipucu
Sıklık zarfları: always, never
always, never, usually, sometimes gibi zarflar normal fiilden önce, am/is/are'dan sonra gelir.
Metinden:
When a guest comes to your home, you always offer tea.
Başka örnekler:
- She never drinks coffee at night.Geceleri asla kahve içmez.
- I'm always tired on Mondays.Pazartesileri hep yorgunum.
Bu metnin kelimeleri
- all day kalıp bütün gün I drink water all day.
- glass isim bardak Can I have a glass of tea?
- shape isim şekil The glass has a special shape.
- hot sıfat sıcak Be careful, the tea is hot!
- quickly zarf hızlıca, çabucak Drink it quickly.
- fresh sıfat taze I want a fresh glass of tea.
- colour isim renk What colour is your car?
- guest isim misafir We have a guest tonight.
Anladın mı? Mini quiz
-
What is special about Turkish tea glasses?
Metin “a small glass with a special shape” diyor: küçük ve özel şekilli bir bardak.
-
Why do people drink the tea quickly?
“You drink it quickly, before it gets cold.” Çay soğumadan içiliyor.
-
What do people call the dark red colour of tea?
Koyu kırmızı renge “rabbit's blood”, yani “tavşan kanı” deniyor.
-
What do people do when a guest comes?
“When a guest comes to your home, you always offer tea.” Misafire hep çay ikram edilir.
Level 2 · Orta · B1
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Walk into any Turkish home, office or shop and someone will probably offer you tea. It doesn't arrive in a mug, though. It comes in a small, glass shaped a little like a tulip, and it is part of a long .
Herhangi bir Türk evine, ofisine ya da dükkânına girin; muhtemelen biri size çay ikram eder. Ama çay kupada gelmez. Biraz laleye benzeyen küçük, ince bir bardakta gelir ve uzun bir geleneğin parçasıdır.
Turkish tea is in a double teapot called a çaydanlık: strong tea sits on top, and hot water is underneath. Everyone mixes the two to make their tea as strong or as light as they like.
Türk çayı, çaydanlık denen iki katlı bir demlikte demlenir: koyu çay üstte, sıcak su alttadır. Herkes çayını istediği kadar koyu ya da açık yapmak için ikisini karıştırır.
So why such small glasses? Many people say a small serving never has time to . drinking one big cup that goes cold, you enjoy several hot ones. The clear glass also lets you the deep red colour.
Peki neden bu kadar küçük bardaklar? Pek çok kişiye göre küçük bir porsiyonun soğumaya vakti olmaz. Soğuyan tek bir büyük fincan içmek yerine birkaç sıcak bardağın tadını çıkarırsınız. Şeffaf bardak da koyu kırmızı rengin güzelliğini görmenizi sağlar.
Finally, the glasses are about . A host will keep your glass until you place your teaspoon across the top – the polite way of saying “No more, thank you.”
Son olarak, bu bardaklar misafirperverlikle ilgilidir. Ev sahibi, siz çay kaşığını bardağın üstüne yatay koyana kadar bardağınızı doldurmaya devam eder. Bu, “Yeter, teşekkür ederim” demenin kibar yoludur.
Gramer ipucu
as + sıfat + as: kadar
İki şeyin eşit olduğunu söylemek için as + sıfat + as kullanılır. Olumsuzu not as … as: “… kadar … değil”.
Metinden:
Everyone mixes the two to make their tea as strong or as light as they like.
Başka örnekler:
- My coffee is as hot as yours.Benim kahvem seninki kadar sıcak.
- Take as much sugar as you want.İstediğin kadar şeker al.
Bu metnin kelimeleri
- thin sıfat ince These glasses are very thin.
- tradition isim gelenek Drinking tea is an old tradition.
- brew fiil demlemek Brew the tea for fifteen minutes.
- cool down öbek fiil soğumak Wait for the soup to cool down.
- rather than kalıp …-mek yerine I'll walk rather than take the bus.
- appreciate fiil takdir etmek, güzelliğini görmek I really appreciate your help.
- hospitality isim misafirperverlik Turkish hospitality is famous.
- refill fiil yeniden doldurmak Can I refill your glass?
Anladın mı? Mini quiz
-
What are Turkish tea glasses compared to?
“Shaped a little like a tulip” – bardak biraz laleye benziyor; bu yüzden “lale bardak” da denir.
-
What is in the bottom part of a çaydanlık?
“Strong tea sits on top, and hot water is underneath.” Altta sıcak su var.
-
According to the text, why are small glasses popular?
Küçük porsiyon soğumaya vakit bulmadan içiliyor: “a small serving never has time to cool down”.
-
How do you politely say “no more tea”?
Çay kaşığını bardağın üstüne yatay koymak “Yeter, teşekkürler” demenin kibar yolu.
Level 3 · İleri · B2
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Few things are as in Türkiye as tea. It is poured in government offices and barbers' shops, carried on swinging trays through crowded bazaars and served to customers who have not even decided what to buy. Yet the vessel it comes in – a slim, tulip-shaped glass – is just as much a part of the as the drink itself.
Türkiye'de çay kadar her yerde karşınıza çıkan pek az şey vardır. Devlet dairelerinde ve berber dükkânlarında doldurulur, kalabalık çarşılarda sallanan tepsilerle taşınır, daha ne alacağına karar vermemiş müşterilere bile ikram edilir. Yine de çayın geldiği kap – ince, lale biçimli bir bardak – en az içeceğin kendisi kadar bu ritüelin bir parçasıdır.
The tea is usually prepared in a stacked teapot, where loose leaves slowly above a kettle of boiling water. The result is a concentrated brew that each drinker dilutes to taste, which is one reason the serving size stays small.
Çay genellikle üst üste duran bir demlikte hazırlanır; dökme yapraklar kaynayan su dolu çaydanlığın üstünde yavaş yavaş demlenir. Sonuç, herkesin kendi zevkine göre suyla açtığı koyu bir demdir ve porsiyonun küçük kalmasının nedenlerinden biri de budur.
There are also explanations. A small glass is finished before it loses its heat, so you every sip at the right temperature. The tulip shape is often said to keep the tea warm at the bottom while letting the rim cool enough to touch. And because the glass is clear, the colour – ideally a deep, transparent red – is on full display.
Pratik açıklamalar da var. Küçük bir bardak sıcaklığını kaybetmeden biter; böylece her yudumun tadını doğru sıcaklıkta çıkarırsınız. Lale biçiminin çayı dipte sıcak tuttuğu, ağız kısmının ise tutulabilecek kadar soğumasını sağladığı sık sık söylenir. Bardak şeffaf olduğu için de renk – ideal olarak koyu ve berrak bir kırmızı – tüm güzelliğiyle görünür.
Perhaps most importantly, small glasses encourage people to . One glass becomes three, and conversation flows. When you have had enough, a simple – laying your spoon across the rim – delivers an message that every host understands.
Belki de en önemlisi, küçük bardaklar insanları oturup sohbeti uzatmaya teşvik eder. Bir bardak üç olur ve sohbet akıp gider. Yeterince içtiğinizde basit bir hareket – kaşığı bardağın ağzına yatırmak – her ev sahibinin anladığı sözsüz bir mesaj verir.
Gramer ipucu
Edilgen yapı: am/is/are + V3
Yapan kişi önemli değilse ya da belli değilse edilgen kullanılır: am/is/are + fiilin 3. hâli (V3).
Metinden:
It is poured in government offices and barbers' shops
Başka örnekler:
- English is spoken all over the world.İngilizce dünyanın her yerinde konuşulur.
- The shop is closed on Sundays.Dükkân pazar günleri kapalıdır.
Bu metnin kelimeleri
- ubiquitous sıfat her yerde bulunan, çok yaygın Smartphones are ubiquitous today.
- ritual isim ritüel, alışkanlık hâline gelmiş tören Morning coffee is my daily ritual.
- steep fiil (çay) demlenmek, suda bekletmek Let the tea steep for a few minutes.
- practical sıfat pratik, işe yarar There's a practical reason for this.
- savour fiil tadını çıkarmak Savour every sip.
- linger fiil oyalanmak, kalkmayıp kalmak We lingered over dinner for hours.
- gesture isim jest, el hareketi Waving is a friendly gesture.
- unspoken sıfat sözsüz, dile getirilmemiş There was an unspoken rule at the table.
Anladın mı? Mini quiz
-
What does “ubiquitous” suggest about tea in Türkiye?
Ubiquitous = her yerde bulunan. Metin çayın devlet dairesinden çarşıya kadar her yerde olduğunu anlatıyor.
-
According to paragraph 2, why does the serving size stay small?
Koyu bir dem hazırlanıp herkes suyla açtığı için porsiyon küçük kalıyor.
-
What is the tulip shape often said to do?
Lale biçiminin çayı dipte sıcak tuttuğu, ağız kısmını ise tutulabilir sıcaklığa getirdiği söyleniyor.
-
The spoon across the rim sends an “unspoken message”. This means the message is…
Unspoken = sözsüz. Kaşık hareketi söze gerek kalmadan “yeter” diyor.