Bilim & Doğa · Metin 58
Hiccups: The Body's Strange Little Mistake
Hıçkırık: Vücudun tuhaf küçük hatası
Hıçkırık neden olur, neden “hık” diye ses çıkar ve bir adam nasıl 68 yıl hıçkırdı? Diyaframın tuhaf refleksi ve işe yarayan (ya da yaramayan) çareler.
Bir bardak su (temsilî görsel) · Fotoğraf: Kurt Kaiser · CC0
Level 1 · Başlangıç · A1–A2
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Everybody gets hiccups. They often start after we eat too fast, drink drinks or laugh a lot.
Herkes hıçkırır. Hıçkırık genellikle çok hızlı yemek yedikten, gazlı içecek içtikten ya da çok güldükten sonra başlar.
Under your , there is a big . It helps you . Sometimes this muscle moves suddenly, without your control. Air rushes in, your closes quickly, and you make a funny sound: hic!
Ciğerlerinin altında büyük bir kas var. Nefes almana yardım eder. Bazen bu kas, senin kontrolün dışında aniden hareket eder. Hava hızla içeri dolar, boğazın çabucak kapanır ve komik bir ses çıkarırsın: hık!
Most hiccups stop after a few minutes. People have many ideas to stop them: drink cold water, hold your , or ask a friend to you. Some of these ideas work, but nobody is sure why.
Çoğu hıçkırık birkaç dakika sonra durur. İnsanların onu durdurmak için pek çok fikri var: soğuk su iç, nefesini tut ya da bir arkadaşından seni korkutmasını iste. Bu fikirlerin bazıları işe yarar ama kimse nedenini tam bilmiyor.
An American man, Charles Osborne, had hiccups for 68 years! That is a world .
Charles Osborne adında Amerikalı bir adam 68 yıl boyunca hıçkırdı! Bu bir dünya rekoru.
Gramer ipucu
ask someone to + V1
ask + kişi + to + V1: “birinden bir şey yapmasını istemek”.
Metinden:
ask a friend to frighten you
Başka örnekler:
- I asked my brother to help me.Kardeşimden bana yardım etmesini istedim.
- The teacher asked us to be quiet.Öğretmen sessiz olmamızı istedi.
Bu metnin kelimeleri
- fizzy sıfat gazlı I don't drink fizzy drinks.
- lung isim akciğer Smoking is bad for your lungs.
- muscle isim kas Exercise makes your muscles strong.
- breathe fiil nefes almak Breathe slowly and relax.
- throat isim boğaz My throat hurts.
- breath isim nefes Take a deep breath.
- frighten fiil korkutmak The loud noise frightened the baby.
- record isim rekor She broke the world record.
Anladın mı? Mini quiz
-
When do hiccups often start?
Çok hızlı yemek yedikten sonra.
-
Where is the big muscle?
Ciğerlerin altında.
-
How long do most hiccups last?
Birkaç dakika.
-
How long did Charles Osborne have hiccups?
68 yıl.
Level 2 · Orta · B1
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Hiccups are an reflex, which means you cannot control them. They begin with a sudden of the , the large dome-shaped muscle under your lungs that helps you breathe.
Hıçkırık istem dışı bir reflekstir; yani onu kontrol edemezsin. Ciğerlerinin altındaki, nefes almana yardım eden büyük, kubbe şeklindeki kas olan diyaframın ani bir kasılmasıyla başlar.
When the diaphragm suddenly pulls down, air rushes into your lungs. A fraction of a second later, the opening between your vocal cords snaps shut. This sudden closing stops the air and makes the “hic” sound.
Diyafram aniden aşağı çekildiğinde hava ciğerlerine dolar. Saniyenin çok küçük bir bölümü sonra ses tellerinin arasındaki açıklık birden kapanır. Bu ani kapanma havayı durdurur ve o tanıdık “hık” sesini çıkarır.
Common include eating too quickly, fizzy drinks, spicy food, too much alcohol and sudden excitement. Interestingly, babies hiccup even before they are born, and some scientists think the reflex may help them breathing.
Yaygın tetikleyiciler arasında çok hızlı yemek yemek, gazlı içecekler, acılı yemekler, fazla alkol ve ani heyecan var. İlginç bir şekilde bebekler daha doğmadan hıçkırır ve bazı bilim insanları bu refleksin onların nefes almayı alıştırmasına yardım edebileceğini düşünüyor.
Most hiccups disappear on their own within minutes. Holding your breath or cold water may help, perhaps by the reflex. In very rare cases, however, hiccups can last for a long time. Charles Osborne from Iowa hiccupped for 68 years, from 1922 to 1990, and still lived a fairly normal life.
Çoğu hıçkırık birkaç dakika içinde kendiliğinden geçer. Nefesini tutmak ya da yudum yudum soğuk su içmek, belki refleksi böldüğü için işe yarayabilir. Ancak çok nadir durumlarda hıçkırık uzun süre devam edebilir. Iowa'dan Charles Osborne 1922'den 1990'a kadar 68 yıl hıçkırdı ve yine de oldukça normal bir hayat sürdü.
Gramer ipucu
which means …
which means …, önceki cümleyi açıklamak için kullanılır: “bu da … demek, yani …”.
Metinden:
Hiccups are an involuntary reflex, which means you cannot control them
Başka örnekler:
- The shop is closed on Sundays, which means we must go today.Dükkân pazar günleri kapalı, yani bugün gitmeliyiz.
- He's a vegan, which means he doesn't eat eggs.Vegan, yani yumurta yemiyor.
Bu metnin kelimeleri
- involuntary sıfat istem dışı Blinking is often involuntary.
- spasm isim kasılma, spazm He felt a spasm in his back.
- diaphragm isim diyafram Singers learn to use their diaphragm.
- familiar sıfat tanıdık Her face looks familiar.
- trigger isim tetikleyici Stress can be a trigger for headaches.
- practise fiil alıştırma yapmak, pratik yapmak I practise the piano every day.
- sip fiil yudumlamak She sipped her tea slowly.
- interrupt fiil bölmek, kesmek Sorry to interrupt, but dinner is ready.
Anladın mı? Mini quiz
-
What does “involuntary” mean here?
Kontrol edemezsin.
-
What makes the “hic” sound?
Ses telleri arasındaki ani kapanma.
-
What might hiccups help babies do before birth?
Nefes almayı alıştırmak.
-
How did Charles Osborne live?
Oldukça normal bir hayat.
Level 3 · İleri · B2
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Few bodily functions are as universal, or as faintly , as the hiccup. Medically known as singultus, it is an involuntary reflex involving a sudden contraction of the diaphragm, followed about 35 milliseconds later by the abrupt closure of the glottis, the gap between the vocal cords. It is this of closure that produces the characteristic sound.
Pek az bedensel işlev hıçkırık kadar evrensel ya da hafifçe saçmadır. Tıpta singultus olarak bilinen hıçkırık, diyaframın ani bir kasılmasını ve bunun yaklaşık 35 milisaniye ardından ses telleri arasındaki boşluk olan glottisin aniden kapanmasını içeren istem dışı bir reflekstir. O karakteristik sesi çıkaran şey işte bu ani kapanmadır.
The reflex is controlled by a of nerves running between the chest, the brainstem and the diaphragm, which explains why such a variety of things can set it off: a distended stomach after a large meal, carbonated drinks, alcohol, sudden changes in temperature, even emotional excitement. Most episodes are , fading within minutes.
Refleks göğüs, beyin sapı ve diyafram arasında uzanan bir sinir döngüsü tarafından kontrol edilir; bu da neden bu kadar çeşitli şeylerin onu tetikleyebildiğini açıklar: büyük bir yemekten sonra şişmiş bir mide, gazlı içecekler, alkol, ani sıcaklık değişiklikleri, hatta duygusal heyecan. Çoğu hıçkırık nöbeti geçicidir ve birkaç dakika içinde geçer.
Why the reflex exists at all remains a . Hiccups appear in human foetuses weeks before birth, prompting some researchers to suggest that they help train the breathing muscles, or that they are an evolutionary of the gill-like breathing of our distant ancestors. Neither hypothesis has been firmly established.
Bu refleksin neden var olduğu hâlâ bir bilmece. Hıçkırık insan ceninlerinde doğumdan haftalar önce görülür; bu da bazı araştırmacıları hıçkırığın solunum kaslarını çalıştırmaya yardım ettiğini ya da uzak atalarımızın solungaca benzer solunumunun evrimsel bir kalıntısı olduğunu öne sürmeye yöneltti. İki hipotez de kesin olarak kanıtlanmadı.
Folk abound, from swallowing sugar to being startled, and several may genuinely work by stimulating the vagus nerve or raising carbon dioxide levels in the blood. Occasionally, though, hiccups become . The most extreme case on record is that of Charles Osborne, an Iowa farmer who began hiccupping in 1922 and did not stop until 1990, a span of 68 years that earned him a place in Guinness World Records.
Şeker yutmaktan irkiltilmeye kadar halk arasında pek çok çare var ve bunlardan birkaçı vagus sinirini uyararak ya da kandaki karbondioksit seviyesini yükselterek gerçekten işe yarayabilir. Yine de bazen hıçkırık kalıcı hâle gelir. Kayıtlardaki en uç vaka, 1922'de hıçkırmaya başlayıp 1990'a kadar durmayan Iowalı çiftçi Charles Osborne'a ait; bu 68 yıllık süre ona Guinness Dünya Rekorları'nda bir yer kazandırdı.
Gramer ipucu
Neither … : ikisi de değil
Neither + tekil isim + olumlu fiil, “ikisi de … değil” anlamı verir. Cümlede ayrıca not kullanılmaz.
Metinden:
Neither hypothesis has been firmly established
Başka örnekler:
- Neither answer is correct.İki cevap da doğru değil.
- Neither of my parents speaks English.Annemle babamın ikisi de İngilizce konuşmuyor.
Bu metnin kelimeleri
- absurd sıfat saçma, gülünç The idea sounded absurd at first.
- snap isim ani kapanma/kırılma, çıt sesi The door shut with a snap.
- loop isim döngü, ilmek The song played in a loop.
- transient sıfat geçici The pain was transient.
- puzzle isim bilmece, muamma Her disappearance is still a puzzle.
- remnant isim kalıntı These walls are a remnant of the old city.
- remedy isim çare, ilaç Honey is a popular remedy for a cough.
- persistent sıfat kalıcı, inatçı, sürekli She has a persistent cough.
Anladın mı? Mini quiz
-
What produces the characteristic hiccup sound?
Glottisin aniden kapanması.
-
Why can so many different things trigger hiccups?
Refleks bir sinir döngüsünü içerdiği için.
-
What does the writer say about the two hypotheses?
İkisi de kesin olarak kanıtlanmadı.
-
How might some remedies genuinely work?
Vagus sinirini uyararak.