YDS · Sınav metni · Metin 40
Building to Survive: Earthquake-Resistant Design
Ayakta kalmak için inşa etmek: Depreme dayanıklı tasarım
YDS/YÖKDİL tarzında bir okuma: Binaları depreme dayanıklı yapan nedir ve iyi bir yönetmelik neden tek başına yetmez?
YDS hazırlık okuması · B1
B1 hazırlık hâli. Metnin sadeleştirilmiş versiyonu: önce bunu oku, kelimeleri öğren, soruları çöz. Sonra yukarıdaki B2–C1 sekmesinden sınav seviyesindeki hâline geç.
Altı çizili kelimelere dokun!
In an earthquake, the shaking ground itself does not usually hurt people. Most people are hurt when buildings fall down. This is why engineers try to buildings that can stay standing during strong earthquakes. This is very important in countries like Türkiye, Japan and Chile.
Bir depremde insanlara genellikle sallanan zeminin kendisi zarar vermez. İnsanların çoğu binalar yıkıldığında zarar görür. Bu yüzden mühendisler güçlü depremlerde ayakta kalabilen binalar tasarlamaya çalışır. Bu, Türkiye, Japonya ve Şili gibi ülkelerde çok önemlidir.
A safe building must be able to bend a little without breaking. In concrete buildings, steel bars inside the concrete help with this. If engineers and builders put the steel in the right places, a building may be in an earthquake, but it will not fall down. People will have time to get out.
Güvenli bir bina kırılmadan biraz esneyebilmelidir. Betonarme binalarda betonun içindeki çelik çubuklar buna yardım eder. Mühendisler ve inşaatçılar çeliği doğru yerlere koyarsa bina bir depremde hasar görebilir, ama yıkılmaz. İnsanların dışarı çıkmak için zamanı olur.
Some modern buildings have special . For example, a building can sit on soft rubber and steel pads. When the ground moves, the building moves slowly and gently instead of shaking hard. This is especially useful for hospitals, because they must keep after an earthquake.
Bazı modern binalarda özel sistemler vardır. Örneğin bir bina yumuşak kauçuk ve çelik yastıkların üzerine oturabilir. Zemin hareket ettiğinde bina sert sallanmak yerine yavaş ve yumuşak hareket eder. Bu, özellikle hastaneler için çok faydalıdır, çünkü depremden sonra çalışmaya devam etmeleri gerekir.
But good are not enough. Builders must follow them, and someone must that they do. Using cheap materials or removing columns can make a building . Making old buildings stronger costs money, but it costs much less than losing lives.
Ama iyi kurallar yeterli değil. İnşaatçılar bu kurallara uymalı ve birinin de buna uyup uymadıklarını denetlemesi gerekir. Ucuz malzeme kullanmak ya da kolon kesmek bir binayı tehlikeli hâle getirebilir. Eski binaları güçlendirmek para gerektirir, ama hayat kaybetmekten çok daha az maliyetlidir.
Gramer ipucu
must / mustn't: zorunluluk
must + yalın fiil, güçlü bir zorunluluk ya da kural anlatır: “-meli, -malı”. Olumsuzu mustn't (yasak). Geçmiş zamanda must yerine had to kullanılır.
Metinden:
A safe building must be able to bend a little without breaking.
Başka örnekler:
- You must wear a seat belt.Emniyet kemeri takmalısın.
- You mustn't use your phone during the exam.Sınav sırasında telefonunu kullanmamalısın.
Bu metnin kelimeleri
- design fiil tasarlamak She designed her own house.
- damage fiil hasar vermek, zarar vermek The storm damaged many roofs.
- system isim sistem The school has a new heating system.
- keep working kalıp çalışmaya devam etmek The shop kept working during the holiday.
- rule isim kural Everyone must follow the rules.
- check fiil kontrol etmek, denetlemek Check your answers before you finish.
- dangerous sıfat tehlikeli It's dangerous to swim here.
Anladın mı? Mini quiz
-
According to the passage, most people are hurt in earthquakes when ----.
1. paragraf: “Most people are hurt when buildings fall down.”
-
In concrete buildings, steel bars help the building to ----.
2. paragraf: bina “bend a little without breaking”; çelik çubuklar buna yardım eder.
-
Why are special systems especially useful for hospitals?
3. paragraf: “because they must keep working after an earthquake”.
-
The word “dangerous” in the last paragraph is closest in meaning to ----.
dangerous = tehlikeli. En yakın anlam “unsafe” (güvensiz).
YDS / YÖKDİL Okuma · B2–C1
YDS tarzı metin. 352 kelime · 5 şıklı okuma ve kelime soruları · Önerilen süre: 8 dakika. Önce süre tutarak oku ve soruları çöz, sonra kelimelere ve çeviriye bak.
Altı çizili kelimelere dokun!
Earthquakes themselves rarely kill people directly; it is mainly the collapse of buildings that causes . This simple fact lies at the heart of earthquake engineering, a field that seeks to design structures capable of the violent shaking of the ground. For countries such as Türkiye, Japan and Chile, which lie in active regions, the quality of construction can determine whether a major earthquake becomes a national tragedy.
Depremler nadiren insanları doğrudan öldürür; kayıplara asıl neden olan, binaların çökmesidir. Bu basit gerçek, zeminin şiddetli sarsıntısına dayanabilecek yapılar tasarlamayı amaçlayan deprem mühendisliğinin temelinde yatar. Türkiye, Japonya ve Şili gibi sismik olarak aktif bölgelerde bulunan ülkeler için yapı kalitesi, büyük bir depremin ulusal bir trajediye dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyebilir.
A key principle of earthquake-resistant design is : the ability of a structure to bend and absorb energy without breaking suddenly. Reinforced concrete buildings achieve this through the careful placement of steel bars, especially at the joints where columns meet beams. When these details are designed and built correctly, a building may be damaged in a strong earthquake but will not collapse, giving its occupants time to escape.
Depreme dayanıklı tasarımın temel ilkelerinden biri sünekliktir: Bir yapının aniden kırılmadan esneyebilme ve enerji emebilme yeteneği. Betonarme binalar bunu, özellikle kolonların kirişlerle birleştiği düğüm noktalarında, çelik donatıların özenle yerleştirilmesiyle sağlar. Bu ayrıntılar doğru tasarlanıp uygulandığında bina güçlü bir depremde hasar görebilir ama çökmez; böylece içindekilere kaçmak için zaman kazandırır.
More advanced technologies can the forces acting on a building even further. In base isolation, a structure is placed on flexible bearings, often made of layers of rubber and steel, which it from the moving ground. Instead of shaking violently, the building moves slowly and gently. Dampers, which work in a similar way to a car's shock absorbers, can also be installed to energy. Such systems are especially valuable for hospitals, which must remain operational after a disaster.
Daha gelişmiş teknolojiler binaya etki eden kuvvetleri daha da azaltabilir. Sismik izolasyonda yapı, genellikle kauçuk ve çelik katmanlarından oluşan ve onu hareket eden zeminden ayıran esnek yastıkların (izolatörlerin) üzerine oturtulur. Bina şiddetle sallanmak yerine yavaş ve yumuşak biçimde hareket eder. Bir otomobilin amortisörlerine benzer şekilde çalışan sönümleyiciler de enerjiyi dağıtmak için yerleştirilebilir. Bu tür sistemler, bir felaketin ardından çalışmaya devam etmesi gereken hastaneler için özellikle değerlidir.
However, engineering knowledge alone is not sufficient. Modern building codes in many countries already contain detailed seismic requirements, yet experience shows that their effectiveness depends on . Poor-quality materials, unauthorised alterations such as the removal of columns, and inadequate inspection can all a building's safety. After major earthquakes, investigations have repeatedly found that many collapsed buildings had not been constructed in with the rules in force at the time.
Ancak mühendislik bilgisi tek başına yeterli değildir. Birçok ülkedeki modern yapı yönetmelikleri zaten ayrıntılı deprem gereklilikleri içeriyor; yine de deneyimler bunların etkinliğinin uygulanmasına ve denetimine bağlı olduğunu gösteriyor. Düşük kaliteli malzemeler, kolon kesmek gibi izinsiz tadilatlar ve yetersiz denetim, bir binanın güvenliğini tehlikeye atabilir. Büyük depremlerin ardından yapılan incelemeler, çöken binaların çoğunun o dönem yürürlükte olan kurallara uygun inşa edilmediğini defalarca ortaya koydu.
Reducing earthquake risk is therefore a shared responsibility. Engineers must design safe structures, builders must follow the plans, authorities must inspect and enforce, and citizens can ask questions about the buildings they live in. Strengthening older buildings, a process known as , is expensive, but it is far less costly than the human and economic losses that follow a earthquake.
Bu nedenle deprem riskini azaltmak ortak bir sorumluluktur. Mühendisler güvenli yapılar tasarlamalı, müteahhitler projelere uymalı, yetkililer denetlemeli ve kuralları uygulatmalı, vatandaşlar da yaşadıkları binalar hakkında soru sorabilir. Eski binaları güçlendirmek pahalıdır, ancak yıkıcı bir depremin ardından gelen insani ve ekonomik kayıplardan çok daha az maliyetlidir.
Gramer ipucu
It is … that …: vurgu cümlesi (cleft sentence)
It is/was + vurgulanan öğe + that/who … yapısı, cümlenin bir parçasını öne çıkarır: “Asıl … olan …dır.” Akademik metinlerde ve YDS'de sık görülür; çeviride vurguyu Türkçeye “asıl, işte” gibi sözcüklerle aktarabilirsin.
Metinden:
it is mainly the collapse of buildings that causes casualties
Başka örnekler:
- It was my teacher who encouraged me to study abroad.Beni yurt dışında okumaya teşvik eden öğretmenimdi.
- It is practice that makes you fluent, not rules.Seni akıcı yapan kurallar değil, pratiktir.
Bu metnin kelimeleri
- seismically active kalıp sismik olarak aktif, deprem riski yüksek Japan is one of the most seismically active countries.
- ductility isim süneklik (kırılmadan esneyebilme) Steel is used because of its ductility.
- reduce fiil azaltmak We need to reduce energy use.
- separate (from) fiil ayırmak A wall separates the garden from the road.
- dissipate fiil dağıtmak, dağılmak The fog dissipated in the morning sun.
- enforcement isim (kuralları) uygulatma, yaptırım Better enforcement of traffic laws saves lives.
- compromise fiil tehlikeye atmak, zayıflatmak Cheap materials can compromise safety.
- in accordance with kalıp -e uygun olarak The work was done in accordance with the law.
- retrofitting isim (binayı) güçlendirme, sonradan iyileştirme The school needs seismic retrofitting.
- catastrophic sıfat yıkıcı, felaket boyutunda The flood had catastrophic effects on the town.
- withstand fiil -e dayanmak, karşı koymak The bridge can withstand strong winds.
- casualty isim kayıp (ölü/yaralı) There were no casualties in the accident.
Anladın mı? Mini quiz
-
According to the passage, most deaths in earthquakes are caused by ----.
1. paragraf: depremler nadiren doğrudan öldürür; “it is mainly the collapse of buildings that causes casualties”.
-
The word “ductility” in paragraph 2 refers to a building's ability to ----.
Metin tanımı veriyor: “the ability of a structure to bend and absorb energy without breaking suddenly”.
-
It is stated that base isolation ----.
3. paragraf: sismik izolasyonda yapı “placed on flexible bearings” üzerine oturtulur ve zeminden ayrılır.
-
Which of the following is NOT mentioned as a factor that can compromise a building's safety?
4. paragrafta malzeme kalitesi, izinsiz tadilat (kolon kesme) ve yetersiz denetim geçiyor. Binanın rengi geçmiyor.
-
The main idea of the last paragraph is that ----.
Son paragraf: “a shared responsibility”; mühendis, müteahhit, yetkili ve vatandaşın rolü sayılıyor.