Bilim & Doğa · Metin 28
Why Do Leaves Change Colour in Autumn?
Yapraklar sonbaharda neden renk değiştirir?
Klorofil, karotenoidler ve antosiyaninler: Sonbahar yapraklarının sarı, turuncu ve kırmızıya dönmesinin arkasındaki bilim.
Level 1 · Başlangıç · A1–A2
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
In spring and summer, are green. But in , many leaves become yellow, orange or red. Why?
İlkbahar ve yazın yapraklar yeşildir. Ama sonbaharda pek çok yaprak sarı, turuncu ya da kırmızı olur. Neden?
Leaves have a green colour called chlorophyll. Trees use it to make food from . In summer, there is a lot of chlorophyll, so leaves look green.
Yapraklarda klorofil adında yeşil bir renk maddesi vardır. Ağaçlar onu güneş ışığından besin yapmak için kullanır. Yazın bol klorofil vardır, bu yüzden yapraklar yeşil görünür.
In autumn, the days are and colder. Trees stop making chlorophyll. The green colour goes away, and we can see the yellow and orange colours under it.
Sonbaharda günler kısalır ve soğur. Ağaçlar klorofil üretmeyi bırakır. Yeşil renk kaybolur ve altındaki sarı ve turuncu renkleri görebiliriz.
Some trees also make red colours in autumn. Then the leaves to the . In spring, new green leaves . It is a beautiful !
Bazı ağaçlar sonbaharda kırmızı renkler de üretir. Sonra yapraklar yere düşer. İlkbaharda yeni yeşil yapraklar büyür. Bu güzel bir döngü!
Gramer ipucu
Karşılaştırma: -er (kısa sıfatlar)
Kısa sıfatlara -er eklenir: short → shorter, cold → colder. İki şeyi karşılaştırırken than kullanılır.
Metinden:
In autumn, the days are shorter and colder.
Başka örnekler:
- My bag is bigger than yours.Benim çantam seninkinden büyük.
- Winter is colder than autumn.Kış sonbahardan daha soğuktur.
Bu metnin kelimeleri
- leaf (leaves) isim yaprak The leaves are yellow.
- autumn isim sonbahar I love autumn.
- sunlight isim güneş ışığı Plants need sunlight.
- short sıfat kısa Winter days are short.
- fall fiil düşmek Be careful, don't fall!
- ground isim yer, zemin The ball is on the ground.
- grow fiil büyümek, yetişmek Tomatoes grow fast in summer.
- cycle isim döngü Rain is part of the water cycle.
Anladın mı? Mini quiz
-
What colour are leaves in summer?
İlkbahar ve yazın yapraklar yeşildir.
-
What do trees use chlorophyll for?
Güneş ışığından besin yapmak için.
-
Why do leaves become yellow and orange?
Yeşil kaybolur, altındaki sarı ve turuncu görünür.
-
What happens in spring?
İlkbaharda yeni yeşil yapraklar büyür.
Level 2 · Orta · B1
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Every autumn, forests and parks turn shades of gold, orange and red. This colourful isn't random – it's the result of chemical changes inside each leaf as trees prepare for winter.
Her sonbahar ormanlar ve parklar altın, turuncu ve kırmızı tonlarına bürünür. Bu renkli gösteri rastgele değildir – ağaçlar kışa hazırlanırken her yaprağın içinde gerçekleşen kimyasal değişimlerin sonucudur.
During the growing season, leaves are full of chlorophyll, a green that captures sunlight for photosynthesis. Chlorophyll is so plentiful that it other pigments that are also in the leaf.
Büyüme mevsimi boyunca yapraklar, fotosentez için güneş ışığını yakalayan yeşil bir pigment olan klorofille doludur. Klorofil o kadar boldur ki yaprakta bulunan diğer pigmentleri gizler.
As days get shorter and temperatures , trees stop producing chlorophyll and begin to break it down. As the green , yellow and orange pigments called carotenoids – the same pigments that colour carrots – become .
Günler kısalıp sıcaklıklar düştükçe ağaçlar klorofil üretmeyi bırakır ve onu parçalamaya başlar. Yeşil soldukça karotenoid adı verilen sarı ve turuncu pigmentler – havuçlara rengini veren pigmentlerin aynısı – görünür hâle gelir.
Reds and purples come from anthocyanins, which some trees actually produce in autumn. Their exact purpose is still , but they may protect leaves while the tree useful nutrients before the leaves fall. Sunny days and cool nights often make the reds especially bright.
Kırmızılar ve morlar ise bazı ağaçların sonbaharda bizzat ürettiği antosiyaninlerden gelir. Tam amaçları hâlâ tartışılıyor, ama yapraklar düşmeden önce ağaç yararlı besinleri geri emerken yaprakları koruyor olabilirler. Güneşli günler ve serin geceler kırmızıları genellikle özellikle parlak yapar.
Gramer ipucu
called / known as
isimden sonra called + isim, “…denilen” anlamı verir. known as da aynı işi görür.
Metinden:
yellow and orange pigments called carotenoids
Başka örnekler:
- There's a café called Moda.Moda adında bir kafe var.
- A bird called a robin was singing.Bülbül gibi bir kuş ötüyordu.
Bu metnin kelimeleri
- display isim gösteri, sergi The fireworks display was amazing.
- pigment isim pigment, renk maddesi Melanin is the pigment in our skin.
- hide fiil gizlemek, saklamak The clouds hid the sun.
- drop fiil düşmek, azalmak Temperatures will drop tonight.
- fade fiil solmak, yavaş yavaş kaybolmak The colours faded in the sun.
- visible sıfat görünür The mountain is visible from here.
- debate fiil tartışmak Scientists still debate the question.
- absorb fiil emmek, almak Plants absorb water through their roots.
Anladın mı? Mini quiz
-
What does chlorophyll do?
Fotosentez için güneş ışığını yakalar.
-
Why can't we see yellow and orange pigments in summer?
Klorofil o kadar boldur ki diğer pigmentleri gizler.
-
What do carotenoids also colour?
Havuçlara rengini veren pigmentler.
-
What often makes red leaves especially bright?
Güneşli günler ve serin geceler.
Level 3 · İleri · B2
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Autumn foliage is one of nature's most seasonal shows, yet the science behind it is a story of rather than decoration. As daylight shortens, deciduous trees begin preparing to shed their leaves – and to recover as much value from them as possible first.
Sonbahar yaprakları doğanın en muhteşem mevsimsel gösterilerinden biridir, ama arkasındaki bilim süslemeden çok tutumluluğun hikâyesidir. Gün ışığı kısaldıkça yaprak döken ağaçlar yapraklarını dökmeye – ve önce onlardan mümkün olduğunca fazla değeri geri kazanmaya – hazırlanmaya başlar.
Chlorophyll, the pigment that drives photosynthesis, is and its valuable nitrogen is moved back into the tree. As it disappears, carotenoids that were present all along are unmasked, producing the yellows and oranges of birch, ginkgo and many maples.
Fotosentezi yürüten pigment olan klorofil parçalanır ve değerli azotu ağaca geri taşınır. O kayboldukça, baştan beri orada olan karotenoidler açığa çıkar ve huş, ginkgo ve pek çok akçaağacın sarı ve turuncularını oluşturur.
The reds are more . Anthocyanins are typically made fresh in autumn, which costs the tree energy at the very moment it is trying to save resources. One leading is that they act as a kind of sunscreen, shielding the leaf while nutrients are ; others suggest they may deter insects. The debate is not fully settled.
Kırmızılar daha şaşırtıcıdır. Antosiyaninler genellikle sonbaharda yeniden üretilir; bu da ağaca tam da kaynak biriktirmeye çalıştığı anda enerjiye mal olur. Önde gelen bir hipoteze göre bunlar bir tür güneş kremi gibi çalışır ve besinler geri alınırken yaprağı korur; bazıları ise böcekleri caydırabileceklerini öne sürer. Tartışma henüz tam olarak sonuçlanmış değil.
Finally, a layer of cells at the base of each leaf stalk weakens in a process called , and the leaf falls. Weather shapes the result: bright days and cool, frost-free nights tend to produce the most colours, which is why the same forest can look strikingly different from one year to the next.
Son olarak, her yaprak sapının dibindeki bir hücre tabakası absisyon denen bir süreçte zayıflar ve yaprak düşer. Sonucu hava durumu şekillendirir: Parlak günler ve serin, donsuz geceler genellikle en canlı renkleri ortaya çıkarır; bu yüzden aynı orman bir yıldan diğerine çarpıcı biçimde farklı görünebilir.
Gramer ipucu
as … as possible
as + sıfat/zarf/miktar + as possible, “mümkün olduğunca” demektir.
Metinden:
recover as much value from them as possible first
Başka örnekler:
- Come as soon as possible.Mümkün olan en kısa sürede gel.
- Drink as much water as possible.Mümkün olduğunca çok su iç.
Bu metnin kelimeleri
- spectacular sıfat muhteşem, göz alıcı The view from the top was spectacular.
- thrift isim tutumluluk My grandmother was famous for her thrift.
- break down öbek fiil parçalamak, ayrıştırmak Bacteria break down dead plants.
- puzzling sıfat şaşırtıcı, kafa karıştırıcı His answer was puzzling.
- hypothesis isim hipotez, varsayım Scientists tested the hypothesis.
- reclaim fiil geri almak, geri kazanmak The land was reclaimed from the sea.
- abscission isim absisyon (yaprağın daldan ayrılması) Abscission happens at the base of the leaf.
- vivid sıfat canlı, parlak She wore a vivid red dress.
Anladın mı? Mini quiz
-
According to the writer, the science of autumn colour is mainly a story of…
Süslemeden çok tutumluluğun hikâyesi.
-
What happens to chlorophyll's nitrogen?
Değerli azot ağaca geri taşınır.
-
Why are red pigments described as puzzling?
Ağaç kaynak biriktirirken üretilmeleri enerjiye mal olur.
-
What is abscission?
Yaprak sapının dibindeki hücreler zayıflar ve yaprak düşer.