Bilim & Doğa · Metin 6
Why Do We Yawn?
Neden esneriz?
Herkes esner ama nedenini kimse tam bilmiyor: oksijen efsanesi, beyni serinletme fikri ve esnemenin bulaşıcılığı.
Level 1 · Başlangıç · A1–A2
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Everybody . We yawn when we are , and we yawn when we are . We open our very and take a long breath.
Herkes esner. Yorgunken esneriz, sıkıldığımızda esneriz. Ağzımızı kocaman açar ve uzun bir nefes alırız.
Babies yawn. Old people yawn. Cats, dogs and lions yawn, too! babies inside their mothers yawn.
Bebekler esner. Yaşlılar esner. Kediler, köpekler ve aslanlar da esner! Anne karnındaki bebekler bile esner.
Here is a strange thing: yawns are easy to . When you see a person yawn, you often yawn, too. Are you yawning now?
İşte garip bir şey: esneme kolayca bulaşır. Birinin esnediğini gördüğünde sen de çoğu zaman esnersin. Şu an esniyor musun?
Why do we yawn? Scientists are not sure. They have some ideas, but nobody knows the real . It is still a small mystery!
Neden esneriz? Bilim insanları emin değil. Bazı fikirleri var ama gerçek nedeni kimse bilmiyor. Bu hâlâ küçük bir gizem!
Gramer ipucu
When + present simple
When “-dığında” demektir. when'li cümlede gelecek için bile will kullanılmaz, present simple kullanılır.
Metinden:
When you see a person yawn, you often yawn, too.
Başka örnekler:
- When it rains, I stay at home.Yağmur yağınca evde kalırım.
- When I'm tired, I drink tea.Yorulunca çay içerim.
Bu metnin kelimeleri
- yawn fiil esnemek I always yawn in the morning.
- tired sıfat yorgun I am tired after school.
- bored sıfat sıkılmış I am bored. Let's go out!
- mouth isim ağız Open your mouth, please.
- wide zarf ardına kadar, kocaman Open the door wide.
- even zarf bile Even my cat likes music.
- catch fiil kapmak, (birinden) geçmek I caught a cold from my brother.
- reason isim neden, sebep What is the reason?
Anladın mı? Mini quiz
-
When do we yawn?
“We yawn when we are tired, and we yawn when we are bored.”
-
Which animals yawn, according to the text?
“Cats, dogs and lions yawn, too!”
-
What often happens when you see a person yawn?
“When you see a person yawn, you often yawn, too.” Esneme bulaşıcı.
-
Do scientists know why we yawn?
“Scientists are not sure.” Gerçek nedeni kimse bilmiyor.
Level 2 · Orta · B1
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Yawning is an action: you can't really stop it, and you can't do it perfectly on purpose either. Humans start yawning before they are even born, and many animals, from dogs to birds, do it too.
Esneme istemsiz bir harekettir: onu gerçekten durduramazsınız, isteyerek de kusursuz şekilde yapamazsınız. İnsanlar daha doğmadan esnemeye başlar; köpeklerden kuşlara pek çok hayvan da esner.
For a long time, people believed we yawned to get more . It was a popular , but experiments found little for it. Breathing extra oxygen doesn't seem to make people yawn less.
Uzun süre insanlar daha fazla oksijen almak için esnediğimize inandı. Bu popüler bir teoriydi ama deneyler bunu destekleyen pek az kanıt buldu. Fazladan oksijen solumak insanların daha az esnemesini sağlamıyor gibi görünüyor.
A newer idea is that yawning helps to cool the brain. When we take a deep breath and stretch our jaw, cooler air and blood may help to control the brain's . Some studies found that people yawn less on very hot days.
Daha yeni bir fikre göre esnemek beyni serinletmeye yardım ediyor. Derin bir nefes alıp çenemizi gerdiğimizde, daha serin hava ve kan beynin sıcaklığını düzenlemeye yardımcı olabilir. Bazı çalışmalar insanların çok sıcak günlerde daha az esnediğini buldu.
Yawning is also . Seeing, hearing or even reading about yawning can a yawn. Some researchers think this is linked to – our ability to share other people's feelings – but not everyone agrees.
Esneme aynı zamanda bulaşıcıdır. Esnemeyi görmek, duymak, hatta onunla ilgili bir şey okumak bile esnemeyi tetikleyebilir. Bazı araştırmacılar bunun empatiyle – başkalarının duygularını paylaşabilme yeteneğimizle – bağlantılı olduğunu düşünüyor, ama herkes aynı fikirde değil.
Gramer ipucu
to + fiil: amaç
“-mek için” demek istediğinde to + yalın fiil kullan. Bu yapıda for + fiil kullanılmaz.
Metinden:
people believed we yawned to get more oxygen
Başka örnekler:
- I use an app to learn English.İngilizce öğrenmek için bir uygulama kullanıyorum.
- She went to the shop to buy bread.Ekmek almak için dükkâna gitti.
Bu metnin kelimeleri
- involuntary sıfat istemsiz Sneezing is involuntary.
- oxygen isim oksijen Plants produce oxygen.
- theory isim teori, kuram It's an interesting theory.
- evidence isim kanıt There is no evidence for that.
- temperature isim sıcaklık What's the temperature today?
- contagious sıfat bulaşıcı Her laugh is contagious.
- trigger fiil tetiklemek Loud noises can trigger stress.
- empathy isim empati Good teachers show empathy.
Anladın mı? Mini quiz
-
What does “involuntary” mean in the text?
İstemsiz: durduramazsın, isteyerek de tam yapamazsın.
-
What happened to the oxygen theory?
“Experiments found little evidence for it.” Deneyler pek kanıt bulamadı.
-
What did some studies find about very hot days?
“People yawn less on very hot days.” Çok sıcak günlerde daha az esneniyor.
-
What can trigger a contagious yawn?
Görmek, duymak, hatta okumak bile esnemeyi tetikleyebiliyor.
Level 3 · İleri · B2
Metni dinle
Altı çizili kelimelere dokun!
Yawning is remarkably . Babies do it in the womb, and the behaviour has been observed in a wide range of animals. Yet despite being one of the most familiar we have, its purpose remains surprisingly .
Esneme şaşırtıcı derecede evrenseldir. Bebekler anne karnında bile esner ve bu davranış çok çeşitli hayvanlarda gözlenmiştir. Yine de en tanıdık reflekslerimizden biri olmasına rağmen, amacı hâlâ şaşırtıcı biçimde açıklanamamıştır.
The long-standing belief that we yawn to boost oxygen levels has been largely : in experiments, breathing air with more oxygen or more carbon dioxide had little effect on how often people yawned.
Oksijen seviyesini artırmak için esnediğimize dair eski inanç büyük ölçüde çürütüldü: deneylerde daha fazla oksijen ya da karbondioksit içeren hava solumanın insanların esneme sıklığı üzerinde pek etkisi olmadı.
A more explanation, according to some researchers, is that yawning helps to brain temperature. The deep inhalation and stretching of the jaw increase blood flow and draw in cooler air, which might act like a radiator. Supporting this, studies have reported that people yawn less often when the outside air is hotter than the body.
Bazı araştırmacılara göre daha akla yatkın bir açıklama, esnemenin beyin sıcaklığını düzenlemeye yardım etmesidir. Derin nefes alma ve çenenin gerilmesi kan akışını artırır ve daha serin hava çeker; bu da bir radyatör gibi işlev görebilir. Bunu destekler biçimde, çalışmalar dışarıdaki hava vücuttan daha sıcakken insanların daha seyrek esnediğini bildirmiştir.
Then there is contagion. Simply reading this paragraph may make you yawn. Studies suggest that people are more to catching yawns from family and friends than from strangers, and some have found that contagious yawning with measures of empathy – although the results have been mixed.
Bir de bulaşma meselesi var. Sadece bu paragrafı okumak bile sizi esnetebilir. Çalışmalar, insanların esnemeyi yabancılardan çok aile ve arkadaşlarından kapmaya daha yatkın olduğunu gösteriyor; bazıları da bulaşıcı esnemenin empati ölçümleriyle bağlantılı olduğunu buldu – yine de sonuçlar tutarlı değil.
Gramer ipucu
Despite + V-ing: -e rağmen
despite (ya da in spite of) + isim ya da V-ing: “-e rağmen”. Arkasından özne + fiil gelmez.
Metinden:
Yet despite being one of the most familiar reflexes we have, its purpose remains surprisingly elusive.
Başka örnekler:
- Despite being tired, he kept working.Yorgun olmasına rağmen çalışmaya devam etti.
- She went out despite the rain.Yağmura rağmen dışarı çıktı.
Bu metnin kelimeleri
- universal sıfat evrensel Music is a universal language.
- reflex isim refleks Blinking is a reflex.
- elusive sıfat yakalanması ya da açıklanması zor The answer remains elusive.
- debunk fiil (bir inancı) çürütmek Scientists debunked the old myth.
- plausible sıfat akla yatkın, makul That's a plausible explanation.
- regulate fiil düzenlemek Sweat helps regulate body temperature.
- susceptible sıfat (bir şeye) yatkın, açık Children are more susceptible to colds.
- correlate fiil bağlantılı olmak, paralel gitmek Sleep correlates with mood.
Anladın mı? Mini quiz
-
What does “elusive” suggest about the purpose of yawning?
Elusive = yakalanması ya da açıklanması zor. Esnemenin amacı hâlâ net değil.
-
What happened to the oxygen theory?
“Largely debunked” – büyük ölçüde çürütüldü.
-
According to the brain-cooling idea, when do people yawn less?
Dış hava vücuttan sıcakken daha seyrek esneniyor.
-
Who are we more likely to catch yawns from?
Yabancılardan çok aile ve arkadaşlardan esneme kapmaya daha yatkınız.