Şehir & Kültür · Metin 21

Kolay Gelsin: Turkish Phrases English Doesn't Have

Kolay gelsin: İngilizcede karşılığı olmayan Türkçe sözler

“Kolay gelsin”, “Ellerine sağlık”, “Geçmiş olsun”… Türkçenin küçük nezaket sözleri İngilizceye neden zor çevrilir?

Kolay Gelsin: Turkish Phrases English Doesn't Have metninin kapak görseli

Level 1 · Başlangıç · A1–A2

100 kelime · ~1 dk okuma

Metni dinle

Altı çizili kelimelere dokun!

Every language has special . Turkish has some phrases that English doesn't have. They are very and very friendly.

Her dilin özel sözleri vardır. Türkçede İngilizcede olmayan bazı sözler var. Bunlar çok kibar ve çok samimidir.

When you see someone at work, you say “Kolay gelsin”. It means “May it be for you”. English speakers don't say this. They usually say “Hi!” or nothing.

İş yerinde birini gördüğünde “Kolay gelsin” dersin. Anlamı “İşin kolay olsun”. İngilizce konuşanlar bunu söylemez. Genellikle “Merhaba!” derler ya da hiçbir şey demezler.

Before a , Turkish people say “Afiyet olsun”. After the meal, they say “Ellerine sağlık” to the . In English, it means “Health to your hands”!

Yemekten önce Türkler “Afiyet olsun” der. Yemekten sonra da yemeği yapan kişiye “Ellerine sağlık” derler. Kelimesi kelimesine İngilizcesi “Health to your hands”!

When a friend is , you say “Geçmiş olsun”. It is hard to these phrases, but they make Turkish very .

Bir arkadaşın hasta olduğunda “Geçmiş olsun” dersin. Bu sözleri çevirmek zordur ama Türkçeyi çok özel kılarlar.

Gramer ipucu

Present simple olumsuz: don't / doesn't

I, you, we, they ile don't; he, she, it ile doesn't kullanılır. Ardından fiil her zaman yalın hâlde gelir.

Metinden:

English speakers don't say this.

Başka örnekler:

  • She doesn't drink coffee.Kahve içmez.
  • We don't have a car.Arabamız yok.

Bu metnin kelimeleri

  • phrase isim söz, ifade This is a useful phrase.
  • polite sıfat kibar Please be polite.
  • easy sıfat kolay This test is easy.
  • meal isim öğün, yemek Breakfast is my favourite meal.
  • cook isim aşçı, yemeği yapan kişi My mum is a great cook.
  • sick sıfat hasta I am sick today.
  • translate fiil çevirmek Can you translate this word?
  • special sıfat özel Today is a special day.

Anladın mı? Mini quiz

  1. When do you say “Kolay gelsin”?

  2. What do English speakers usually say instead?

  3. Who do you say “Ellerine sağlık” to?

  4. When do you say “Geçmiş olsun”?

Level 2 · Orta · B1

167 kelime · ~1 dk okuma

Metni dinle

Altı çizili kelimelere dokun!

Language learners often discover that some everyday Turkish phrases have no real English . You can translate the words, but the feeling behind them is harder to .

Dil öğrenenler çoğu zaman bazı gündelik Türkçe sözlerin İngilizcede gerçek bir karşılığı olmadığını keşfeder. Kelimeleri çevirebilirsiniz ama arkalarındaki duyguyu aktarmak daha zordur.

Take “Kolay gelsin”. , it means “May it come easy”. Turks say it to people who are working – a shopkeeper, a cleaner, a colleague – to their . In English, saying “May your work be easy!” to a stranger would sound a little strange.

“Kolay gelsin”i ele alalım. Kelimesi kelimesine “Kolay gelsin” demektir. Türkler bunu çalışan insanlara – bir esnafa, bir temizlik görevlisine, bir iş arkadaşına – emeklerini takdir etmek için söyler. İngilizcede bir yabancıya “İşin kolay olsun!” demek biraz tuhaf kaçar.

Food brings even more examples. After a good meal, guests say “Ellerine sağlık” – “Health to your hands” – to show to the cook. The closest English option is probably “That was delicious, thank you!”, which is nice but less poetic.

Yemek daha da fazla örnek sunar. İyi bir yemekten sonra misafirler aşçıya minnetlerini göstermek için “Ellerine sağlık” der. İngilizcedeki en yakın seçenek muhtemelen “Çok lezzetliydi, teşekkürler!” olur; hoş ama daha az şiirsel.

When someone is ill or has had a bad experience, Turks say “Geçmiş olsun”, which expresses and hope at the same time. English speakers might say “Get well soon” or “Sorry to hear that”, but neither covers every situation, so learners sometimes feel when they can't find the right words.

Biri hastalandığında ya da kötü bir şey yaşadığında Türkler “Geçmiş olsun” der; bu söz hem üzüntüyü paylaşır hem de iyi dilek bildirir. İngilizce konuşanlar “Get well soon” (Çabuk iyileş) ya da “Sorry to hear that” (Buna üzüldüm) diyebilir ama hiçbiri her durumu karşılamaz; bu yüzden öğrenciler doğru kelimeleri bulamadıklarında bazen kendilerini garip hisseder.

Gramer ipucu

neither: ikisi de değil

İki şeyden hiçbiri için neither kullanılır. Anlamı zaten olumsuz olduğu için fiil olumlu yazılır ve tekil gelir.

Metinden:

English speakers might say “Get well soon” or “Sorry to hear that”, but neither covers every situation

Başka örnekler:

  • Neither answer is correct.İki cevap da doğru değil.
  • Neither of my brothers lives in Istanbul.İki erkek kardeşim de İstanbul'da yaşamıyor.

Bu metnin kelimeleri

  • equivalent isim karşılık, eşdeğer Is there an English equivalent for this word?
  • convey fiil aktarmak, ifade etmek It's hard to convey my feelings.
  • literally zarf kelimesi kelimesine Literally, it means “small cat”.
  • acknowledge fiil takdir etmek, kabul etmek She acknowledged my help.
  • effort isim emek, çaba Thanks for your effort.
  • gratitude isim minnet, şükran I want to show my gratitude.
  • sympathy isim üzüntüyü paylaşma, anlayış You have my sympathy.
  • awkward sıfat garip, sıkıntılı There was an awkward silence.

Anladın mı? Mini quiz

  1. Why do Turks say “Kolay gelsin” to people who are working?

  2. How would “May your work be easy!” sound in English?

  3. According to the text, what is the closest English option to “Ellerine sağlık”?

  4. What does “Geçmiş olsun” express?

Level 3 · İleri · B2

195 kelime · ~2 dk okuma

Metni dinle

Altı çizili kelimelere dokun!

Every language has words that resist translation, and Turkish is especially rich in what might be called courtesies: short, formulaic phrases in a culture of mutual care. Mastering them is less about vocabulary than about .

Her dilde çeviriye direnen kelimeler vardır ve Türkçe, çevrilemez nezaket sözleri diyebileceğimiz şeyler açısından özellikle zengindir: karşılıklı ilgi kültürüne kök salmış, kısa, kalıplaşmış sözler. Bunlarda ustalaşmak, kelime bilgisinden çok kültürel akıcılıkla ilgilidir.

“Kolay gelsin” is a case in point. Offered to anyone in the middle of a task, it recognises their labour and wishes it lighter. The matters: it is neither a greeting nor a compliment, but a small act of solidarity, and it often prompts a “Sağ ol”.

“Kolay gelsin” buna iyi bir örnektir. Bir işin ortasındaki herkese söylenen bu söz, onların emeğini görür ve yükünün hafiflemesini diler. İnce nüans önemlidir: ne bir selam ne de bir iltifattır; küçük bir dayanışma jestidir ve çoğu zaman karşılık olarak bir “Sağ ol” getirir.

Such phrases function as a kind of . “Ellerine sağlık” thanks the cook by the health of the hands that prepared the meal, while “Geçmiş olsun” wishes that an illness or misfortune were already behind you. Each one marks a moment that English often leaves unspoken.

Bu tür sözler bir çeşit sosyal yapıştırıcı işlevi görür. “Ellerine sağlık”, yemeği hazırlayan ellerin sağlığını anarak aşçıya teşekkür eder; “Geçmiş olsun” ise bir hastalığın ya da talihsizliğin çoktan geride kalmış olmasını diler. Her biri, İngilizcenin çoğu zaman söze dökmediği bir anı işaretler.

For Turkish speakers learning English, the absence of these rituals can feel cold, and direct translations tend to : “Health to your hands” is more likely to puzzle a British host than to charm them. The solution is not to translate word for word but to find the gesture that does the same social job.

İngilizce öğrenen Türkler için bu ritüellerin yokluğu soğuk gelebilir ve doğrudan çeviriler genellikle etkisiz kalır: “Health to your hands” bir İngiliz ev sahibini büyülemekten çok şaşırtacaktır. Çözüm kelimesi kelimesine çevirmek değil, aynı sosyal işlevi gören jesti bulmaktır.

Gramer ipucu

less … than: -den çok

less about A than about B, “A'dan çok B ile ilgili” demektir. Önemli olan şeyi ikinci tarafa koyar.

Metinden:

Mastering them is less about vocabulary than about cultural fluency.

Başka örnekler:

  • Learning English is less about talent than about practice.İngilizce öğrenmek yetenekten çok pratikle ilgilidir.
  • The trip was less expensive than I expected.Gezi beklediğimden daha ucuzdu.

Bu metnin kelimeleri

  • untranslatable sıfat çevrilemez Some jokes are untranslatable.
  • rooted (in) sıfat …-e kök salmış, dayanan The tradition is rooted in history.
  • cultural fluency kalıp kültürel akıcılık Cultural fluency helps you make friends abroad.
  • nuance isim ince fark, nüans Learners often miss the nuance.
  • reciprocal sıfat karşılıklı Respect should be reciprocal.
  • social glue kalıp sosyal yapıştırıcı (insanları birbirine bağlayan şey) Small talk is a kind of social glue.
  • invoke fiil anmak, çağrıştırmak The song invokes memories of summer.
  • fall flat öbek fiil etkisiz kalmak, beklenen etkiyi yaratmamak His joke fell flat.

Anladın mı? Mini quiz

  1. According to the writer, mastering these phrases is mainly about…

  2. How is “Kolay gelsin” described?

  3. What does “social glue” suggest about these phrases?

  4. What solution does the writer suggest for learners?

Tüm okumalar